คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำที่สามของวรรคที่ ๒

คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำที่สองของวรรคที่ ๒

คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำที่สี่ของวรรคที่ ๒

คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำที่ห้าของวรรคที่ ๒

เป็นการแต่งฉันท์เพื่อเฉลิมฉลอง

เป็นฉันท์ที่ไม่มีการบังคับการสัมผัส

เป็นฉันท์ที่มีลักษณะคล้ายกับกาพย์ฉบัง ๑๖

เป็นฉันท์ที่นิยมมักนิยมใช้แต่งกันมากที่สุด มีลักษณะและจำนวนคคล้ายกาพย์ยานี ๑๑

คำครุ คือคำหรือพยางค์ที่มีเสียงเบา ส่วนคำลหุ คือคำหรือพยางค์ที่มีเสียงหนัก

คำครุ คือคำที่ไม่มีตัวสะกด ส่วนคำลหุ คือคำที่มีตัวสะกด

คำครุ คือคำหรือพยางค์ที่มีเสียงหนัก ส่วนคำลหุ คือคำหรือพยางค์ที่มีเสียงเบา

คำครุและคำลหุเป็นได้แค่เสียงหนักเพียงอย่างเดียว

พยางค์ที่ประสมด้วยสระเสียงยาว

พยางค์ที่ประสมด้วยสระเสียงสั้นไม่มีตัวสะกด

พยางค์ที่ประสมด้วย อำ ไอ ใอ เอา

พยางค์ที่มีเสียงหนักและมีตัวสะกด

ครุ ครุ ลหุ ครุ ลหุ ครุ ลหุ ครุ

ครุ ลหุ ลหุ ครุ ครุ ครุ ครุ ลหุ

ลหุ ลหุ ลหุ ลหุ ครุ ลหุ ลหุ ลหุ

ลหุ ลหุ ครุ ครุ ลหุ ลหุ ลหุ ลหุ

พยางค์หรือเสียงที่บังคับด้วยสระ

พยางค์หรือคำที่มีเสียงหนักเบา

พยางค์ที่มีเสียงหนักเพียงอย่างเดียว

พยางค์ที่มีเสียงเบาเพียงอย่างเดียว

พยางค์ที่มีตัวพยัญชนะตัวเดียว เช่น ณ บ ธ ก็ เป็นเสียงครุ

พยางค์ที่มีตัวพยัญชนะตัวเดียว เช่น ณ บ ธ ก็ เป็นเสียงครุและลหุ

พยางค์ที่มีตัวพยัญชนะตัวเดียว เช่น ณ บ ธ ก็ เป็นเสียงลหุ

พยางค์ที่มีตัวพยัญชนะตัวเดียว เช่น ณ บ ธ ก็ ไม่เป็นทั้งเสียงครุและลหุ

ครุ ๒ คำ ลหุ ๖ คำ

ครุ ๖ คำ ลหุ ๒ คำ

ครุ ๕ คำ ลหุ ๓ คำ

ครุ ๕ คำ ลหุ ๓ คำ

สตรีใดในภิพจบแดน

จะอาสากว่าจะสิ้นสุดฤทธิ์

แม้นมิยกพลไกรไปช่วย

แล้วเรียกพระอนุชามากระซิบ

คำลหุ คือคำที่มีเสียงยาวและมีตัวสะกด

คำลหุ คือคำที่มีเสียงสั้นและมีตัวสะกด

คำครุ คือคำที่มีเสียงยาวและมีตัวสะกด

คำครุ คือคำที่มีเสียงสั้นและไม่มีตัวสะกด