เครื่องมือเครื่องใช้

ตำนานหรือคำบอกเล่า

หลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษร

การตั้งถิ่นฐานและการเพาะปลูก

การสรุปเรื่องราว

การวิเคราะห์ข้อมูล

การทดสอบหลักฐาน

การค้นหาหลักฐานของข้อมูล

รู้ว่าใครผิดใครถูก

เป็นแนวทางในอนาคต

เป็นบทเรียนในปัจจุบัน

เข้าใจเหตุการณ์ในปัจจุบัน

กล้าเสี่ยง

มีเหตุผล

กล้าได้กล้าเสีย

ลองผิดลองถูก

กรมหลวงชุมพร

นายปรีดี พนมยงค์

กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์

กรมพระยาดำรงราชานุภาพ

การศึกษาพื้นผิวของโลก

การศึกษาตั้งแต่ยุคจูลาสสิกถึงปัจจุบัน

การศึกษาความเป็นมาของทุกสิ่ง

การศึกษาเรื่องราวของมนุษย์ในอดีต

บันทึกไว้ในช่วงเวลาร่วมสมัยกับเหตุการณ์นั้น ๆ

บันทึกไว้โดยผู้ที่เกี่ยวข้องในเหตุการณ์

สิ่งที่สร้างขึ้นหรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในยุคสมัยนั้น

หลักฐานที่ผู้บันทึกรับทราบเหตุการณ์มาจากคำบอกเล่า

การตีความหลักฐาน

การวิเคราะห์ข้อมูล

การประเมินคุณค่าหลักฐาน

ถูกทุกข้อ

การเรียบเรียงเรื่องราว

การรวบรวมหลักฐาน

การประเมินคุณค่าหลักฐาน

การวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล

โบราณสถาน – จัดเป็นหลักฐานที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร

ตำนาน – นิทานพื้นบ้านที่บอกเล่าต่อๆ กันมา เน้นเรื่องความเชื่อ ศรัทธา

จารึก – บันทึกเรื่องราวเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในสังคมลงบนวัสดุที่มีความคงทน

พงศาวดาร – บันทึกร่วมสมัยที่บอกเกี่ยวกับวัน เวลา ที่มีเหตุการณ์เกิดขึ้นและมีการแทรกความคิดเห็นของผู้บันทึกลงไปด้วย