คุณหมอบอกว่ายาชนิด A จะค่อย ๆ ละลายและถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดจนมีปริมาณสูงสุดในเลือดที่เวลา 2 ชั่วโมง หลังจากรับประทาน โดยสมมติให้ปริมาณตัวยาในเลือด (มิลลิกรัม/ลิตร) ในช่วง 0–2 ชั่วโมง เพิ่มขึ้นตาม

• ยาถูกดูดซึมผ่านกระเพาะอาหารเร็วขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป
• ยาเริ่ตับผลิตเอนไซม์เพื่อเร่งการดูดซึมยาอย่างต่อเนื่องมแตกตัวและละลายในของเหลวในกระเพาะมากขึ้นตามเวลา
• ไตขับยาทิ้งช้าลงจึงทำให้ปริมาณยาเพิ่มขึ้น
• ตับผลิตเอนไซม์เพื่อเร่งการดูดซึมยาอย่างต่อเนื่อง

เด็กหญิงดาวได้รับใบสั่งยาเม็ดกลม 500 มก. 20 เม็ด ต้องรับประทานวันละ 2 ครั้ง เช้า‑เย็น หลังอาหารเป็นเวลา 5 วัน ดาวควรรับประทานครั้งละ 2 เม็ด ใช่หรือไม่

ยาน้ำแก้ไอขนาดความเข้มข้น 10 มก./มล. หมอสั่งให้ผู้ป่วยเด็กได้รับตัวยา 25 มก. ต่อครั้ง ควรตวงยาปริมาตรกี่มิลลิลิตรต่อครั้ง? ____________________ มล.

• 2.5 มล. (คำนวณจาก 25 มก. ÷ 10 มก./มล.)

อธิบายด้วยเหตุผลทางคณิตศาสตร์ว่าเหตุใดการ “แบ่งเม็ดยาเคลือบออกเป็น 2 ซีก” เพื่อลดขนาดยาที่ต้องกินต่อครั้งอาจทำให้ประสิทธิภาพของยาลดลง

• การแบ่งเม็ดยาเคลือบทำให้พื้นที่ผิวรวมของยาเพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่า อัตราการละลาย (ซึ่งแปรผันตามพื้นที่ผิว) จึงสูงขึ้น ทำให้ตัวยาถูกดูดซึมรวดเร็วผิดจากที่ออกแบบ ระดับยาในเลือดอาจพุ่งสูงเกินไปช่วงต้นและต