พระมหากษัตริย์ไทยทรงให้การอุปถัมภ์และทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรมทุกแขนงโดยเฉพาะในช่วงระยะเวลาที่บ้านเมืองสุขสงบปราศจากศึกสงคราม

ผลงานด้านศิลปวัฒนธรรมมีรากฐานและผูกพันใกล้ชิดกับคติความเชื่อและลัทธิศาสนา

สุโขทัย รับพระพุทธศาสนาผ่านทางสุราษฎร์ธานี หรืออาณาจักรตามพรลิงค์

สมัยอยุธยา คณะสงฆ์ได้แบ่งออกเป็น ฝ่ายอรัญวาสี และคามวาสี มีตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราชเป็นประมุข