การสมรสระหว่างเจ้านายของแต่ละรัฐเท่ากับเป็นการร่วมมือช่วยเหลือกันของกลุ่มเมืองที่เป็นเครือญาติ เพื่อสร้างพลังอำนาจต่อต้านอิทธิพลของรัฐนอกกลุ่มที่มีอำนาจ

การค้านำมาซึ่งความมั่งคั่งและอำนาจ รัฐจึงผูกขาดการค้ากับต่างชาติ โดยมuรัฐคู่ค้าเป็นพ่อค้าคนกลาง

สมัยอยุธยา มีความสัมพันธ์ทางการทูตกับชาติเอเชียตะวันออก

ไทยเสียสิทธิสภาพนอกอาณาเขต ด้านยุติธรรม (ศาล) เป็นครั้งแรกในรัชกาล

การแลกเปลี่ยนศิลปวัฒนธรรม คือ การค้าขายและการแต่งกาย ถ่ายทอดโดยนักบวชหรือผ่านการติดต่อค้าขายกับต่างชาติ

พระมหากษัตริย์ต้องปกครองบ้านเมืองอย่างมีประสิทธิภาพจัดระบบการปกครองด้วยความยุติธรรมตามหลักธรรมาภิบาล

สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (อู่ทอง) ทรงเลือกใช้การบริหารของรัฐแบบใด

สมัยปฏิรูปประเทศ รัชกาลที่ 5 ทรงปฏิรูปการปกครองส่วนกลาง ยกเลิกระบบจตุสดมภ์ จัดตั้งกระทรวงต่าง ๆ ส่วนภูมิภาคยกเลิกระบบกินเมืองเปลี่ยนมาใช้ระบบเทศาภิบาล

สมัยสุโขทัย เป็นกฎหมายที่ใช้หลักด้านยุติธรรมมีลักษณะเป็นจารีต ส่วนใหญ่เกี่ยวกับการให้สิทธิคุ้มครองแก่ประชาชน ได้แก่ กฎหมายภาษี กฎหมายมรดก กฎหมายสิทธิประโยชน์ในที่ดิน กฎหมายลักษณะลักพา

กฎมณเฑียรบาลที่สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงตราไว้เป็นข้อบัญญัติสำหรับสถาบันพระมหากษัตริย์ ใช้ระหว่างบ้านเมืองไม่สงบ เกิดจราจล เกิดสงคราม เรียกว่า

ตราราชสีห์ ตราคชสีห์ ตราบัวแก้ว

รัชกาลที่ 5 ปฏิรูประบบยุติธรรม ทั้งเรื่องของกฎหมายและระบบการศาล รวมทั้งตั้งโรงเรียนผลิตนักกฎหมายไทยรุ่นใหม่

สมัยอยุธยา เสนาบดีกรมวังคือผู้รับหน้าที่ดูแลระบบยุติธรรมต่างพระเนตรพระกรรณหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรงคือกรมลูกขุน

ในสมัยสุโขทัย พระมหากษัตริย์ ทรงแต่งตั้งขุนนางไปปฏิบัติแทน ให้อำนาจสูงสุดในการพิจารณาลงโทษหรืออภัยโทษได้

ในสมัยรัชกาลที่ 4 ชาติมหาอำนาจตะวันตกแสดงความไม่พอใจในระบบยุติธรรมของไทย เพราะเห็นว่าล่าหลัง และป่าเถือ่น