อัศวพาหุ

น้อยลา

สุริยงส่องฟ้า

ศรีอยุธยา

เป็นความเรียงเชิงวิจารณ์

เป็นร้อยแก้วในทำนองของบทความ

เป็นร้อยแก้วเชิงสารคดี

เป็นร้อยแก้วเชิงบันทึกประจำวัน

กล่าวถึงหน้าที่ความรับผิดชอบของบุคคลต่อประเทศชาติ

กล่าวถึงสาเหตุของความล้าสมัยในสังคมไทย

กล่าวถึงความสัมพันธ์ของการพัฒนาบ้านเมืองให้เจริญ

กล่าวถึงปัญหาและอุปสรรคที่เหนี่ยวรั้งความเจริญของชาติ

การนิยมศึกษาเล่าเรียน

การนิยมทำงานที่มีเกียรติ

การนิยมเป็นเลขานุการ

การนิยมเข้ารับราชการ

การยกย่องผู้มีฐานะ

การยกย่องผู้ที่ทำงานในเมืองหลวง

การนิยมเข้ารับราชการทำงานที่มีเกียรติ

การนิยมทำงานบัญชี

โคนันทวิศาล

พระขรรค์เพชร

พันแหลม

รามจิตติ

สามารถนำมาปรับใช้กับสังคมปัจจุบันได้เป็นอย่างดี

สามารถทำให้เกิดข้อถกเถียงได้ตลอดเวลา

สะท้อนสภาพปัญหาพื้นฐานของคนไทย

เสนอภาพของสังคมไทยได้ชัดเจน

ตั้งคำถามที่ต้องการคำตอบเพื่อให้ผู้อ่านติดตาม

ตั้งคำถามที่ไม่ได้ต้องการคำตอบ แต่เพื่อเน้นให้ผู้อ่านคิด

สร้างปมปัญหาเพื่อให้เกิดข้อสังเกตในเนื้อเรื่อง

เสนอแนวทางในการแก้ปัญหาให้กับผู้อ่าน

เราจะมีข้าวของเครื่องใช้อื่น ๆ ได้อย่างไร ถ้าเราไม่อุดหนุนคนจำพวกที่จะเพาะสิ่งของนั้น ๆ ขึ้น

นึกไปก็ประหลาดที่สุด ที่คนจำพวกนี้สู้อดทนต่อความลำบากเพื่อแสวงหาและรักษาตำแหน่งเสมียนของเขา

เขาตอบว่าเขาได้รับความศึกษามาจากโรงเรียนแล้ว ไม่ควรจะเสียเวลาไปทำงานชนิดซึ่งคนที่ไม่รู้หนังสือก็ทำได้

น่าสังเวชยิ่งนัก คนเราที่ปล่อยให้ชีวิตล่วงไปโดยทำการเป็นเสมียนเสียนานแล้ว จะไปทำงานการอะไรอื่นก็ไม่สามารถจะทำได้

ข้าเก่าเต่าเลี้ยง

สิบพ่อค้าไม่เท่าหนึ่งพระยาเลี้ยง

พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง

ช้างเท้าหน้าช้างเท้าหลัง